Ẩn dưới sự thật vẫn diễn ra hàng ngày
Là một thế giới đáng kinh ngạc
Nơi mà hầu hết những gì chúng ta biết về vũ trụ đều sai lầm
Các nhà vật lý và tác giả của các tác phẩm bán chạy nhất Brian Greene đưa bạn
đi trên một chuyến đi mà chính nó đã bẻ cong những quy luật mà loài người đã biết.
Brian Greene: Tại sao chúng ta không bao giờ thấy những sự kiện xảy ra ttheo thứ tự ngược lại?
Theo như những định luật của vật lý, thì điều đó là có thể
Nó là một thế giới chỉ xuất hiện
Khi chúng ta nghiên cứu về vương quốc khắc nghiệt nhất của vũ trụ
Từ hố đen cho tới Vụ Nổ Lớn
Tới thẳng tâm của vật chất
Tôi chuẩn bị có những gì ông ta đang có
Đây, một không gian trống rỗng chứa đầy những hành động tàn ác.
Một thế giới ba chiều có thể chỉ là một ảo giác,
Và chẳng có sự khác biệt nào
Giữa quá khứ, hiện tại và tương lai.
Greene: Nhưng làm sao có thể?
Làm sao mà chúng ta lại sai lầm như thế về những vấn đề đã quá quen thuộc?
Liệu nó có ảnh hưởng tới chúng ta không?
Chắc chắn rồi.
Không có nguyên lý nào
Xây dựng nên quy luật của tự nhiên
Điều đó nói lên rằng các nhà vật lý lý thuyết phải vui mừng.
Nó là một cách nhìn theo sự thay đổi của trò chơi
Chính nó đã mở ra khả năng xuất hiện một thế giới mới.
Sắp tới…
Điều gì sẽ xảy ra nếu những vũ trụ mới liên tục được sinh ra…
Trong bức tranh này, Vụ Nổ Lớn không phải là sự kiện duy nhất.
…và chúng ta là một trong nhiều thực thể tồn tại song song?
Greene: ở đâu đó, có một bản sao của tôi và bạn
Và của tất cả những người khác nữa.
Liệu rằng chúng ta đang sống trong chỉ một vũ trụ hoặc có thể có nhiều vũ trụ khác
Ngay bây giờ trên NOVA
Phụ đề tiếng Việt: HAAC
Brian Greene: Thành phố New York
Họ nói rằng không có nơi nào giống ở đây
là quê nhà của 8 triệu người, vô số công trình kiến trúc, đài kỷ niệm
Và danh thắng, tất cả đều là độc nhất.
Hoặc chúng ta nghĩ vậy.
Sự duy nhất là một ý tưởng quá quen thuộc,
Mà chúng ta chưa bao giờ nghi ngờ.
Kinh nghiệm cho chúng ta biết rằng mọi người và mọi vật đều thuộc cùng một loại
Còn lí do nào khác khiến chúng ta tới thăm bảo tàng và thu thập những kiệt tác?
Gần đây một bức ảnh mới của vũ trụ
Được đưa ra mà trong nó chẳng có thứ gì là duy nhất cả.
Không phải những kiệt tác của thế giới là đồ giả.
Thay vì thế, tôi đang nói tới những thứ còn to lớn hơn thế:
Một bức ảnh mới của vũ trụ
Khiến thay đổi khái niệm mong manh về sự duy nhất,
Việc một thứ bị trùng lặp là điều không thể tránh khỏi.
Và đó mới chỉ là bắt đầu.
Có thể tồn tại sự trùng lặp không chỉ của vật thể,
Mà cả tôi, bạn và tất cả những người khác.
Nhưng nếu bức ảnh mới này là đúng,
Thì những bản sao đang ở đâu
Và tại sao chúng ta không bao giờ có thể thấy chúng?
Câu trả lời có thể nằm ngoài vũ trụ của chúng ta.
Có một thời gian khi mà từ “vũ trụ”
Mang ý nghĩa là “tất cả”, toàn bộ mọi thứ
Khái niệm nhiều hơn một vũ trụ,
Nhiều hơn một “tất cả mọi thứ”, dường như là không thể.
Nhưng có lẽ nếu chúng ta có thể đi ra khỏi hệ mặt trời,
Vượt ra ngoài Ngân Hà, thậm chí vượt qua cả các thiên hà xa xôi,
Vượt qua biên giới của vũ trụ đã nhìn thấy được,
Chúng ta sẽ tìm thấy còn nhiều, rất rất nhiều,
Và rằng vũ trụ của chúng ta không hề đơn độc
Có thể có các vũ trụ khác.
Trên thực tế, có lẽ luôn có một vũ trụ mới được sinh ra mỗi lúc.
Chúng ta có thể đang thực sự sống
Trong một đại dương đang mở rộng của các vũ trụ đang nhân bản:
Một “đa vũ trụ”
Nếu chúng ta có thể ghé thăm các vũ trụ khác
Chúng ta có thể tìm ra nơi nào đó có những yếu tố cơ bản của tự nhiên
Khác lạ tới mức mà vật chất chúng ta biết không hề tồn tại ở đó.
Những nơi đó có thể có các thiên hà, các vì sao và thậm chí cả một hành tinh
Nhìn khá quen thuộc, nhưng ẩn chứa nhiều điểm khác biệt bất ngờ.
Và nếu số lượng vũ trụ là vô hạn
Trong đa vũ trụ, ở đâu đó sẽ có một nơi
Mà gần như mọi thứ hoàn toàn giống với chúng ta
Loại trừ những chi tiết nhỏ nhặt.
Giống như sẽ có Brian Greene khác
Người đi trên một con đường sự nghiệp khác.
Steven Weinberg: Nếu đa vũ trụ cũng là vô hạn
Vậy thì một người sẽ phải đối mặt với rất nhiều khả năng
Mà chúng ta khó hình dung ra được.
Sẽ có một nơi khác mà ở đó có Alan Guths
Người có vẻ bề ngoài, cách suy nghĩ và hành động hoàn toàn giống tôi,
Cũng như ở rất nhiều nơi khác sẽ có Alan Guths trông giống và suy nghĩ
Cũng gần như giống với tôi, nhưng với một vài điểm khác biệt nhỏ.
Leonard Susskind: Liệu đó có phải là khoa học?
Liệu nó có phải là một phần của siêu hình học?
Hay đó chỉ là triết học?
Liệu nó có phải là một tôn giáo?
Các nhà vật lý cố tình không hỏi những câu này.
Họ chỉ nói, “cứ đi theo logic”
Và có vẻ như logic dẫn tới đây.
Greene: Tuy nhiên, đa vũ trụ có vẻ như khác lạ và không hề quen thuộc chút nào,
Ngày càng nhiều các nhà khoa học nghĩ rằng nó có thể bước cuối cùng
Trên một con đường dài của sự thay đổi tận gốc rễ
Cho bức tranh về vũ trụ của chúng ta
Nghĩa là, đã có một thời điểm khi chúng ta nghĩ rằng Trái Đất
Là trung tâm của vũ trụ
Và mọi thứ còn lại quay quanh chúng ta
Sau đó, xuất hiện các nhà khoa học như Galileo và Copernicus,
Và họ đã cho chúng ta thấy
Rằng đó là Mặt Trời, chứ không phải Trái Đất,
Là trung tâm của hệ mặt trời
Và hệ mặt trời của chúng ta thì sao
Nó chỉ là một hàng xóm nhỏ
Trong khu vực ngoại vi của một thiên hà khổng lồ.
Thế còn thiên hà của chúng ta?
Nó là một trong hàng trăm tỉ thiên hà
Tạo nên vũ trụ của chúng ta.
Giờ đây, mọi ý tưởng nghe có vẻ kỳ quặc
Khi chúng được đưa ra lần đầu tiên,
Nhưng hôm nay, chúng ta không còn hoài nghi về chúng nữa.
Ý tưởng về một đa vũ trụ có lẽ cũng tương tự.
Nó chỉ đơn giản là cần một sự thay đổi mãnh liệt
Trong cách chúng ta nhìn vũ trụ của mình.
Nói cách khác,
Một vài nhà khoa học nghĩ rằng đa vũ trụ
Chẳng là gì ngoài sự kết thúc cho ngành vật lý
Andreas Albrecht: Tôi cực kỳ không thoải mái với đa vũ trụ.
Để trở thành một nghành khoa học vững chắc, nó đã phải trải qua một quá trình phát triển lâu dài
Bạn biết đấy, nếu có sự tồn tại y hệt như vậy,
Bạn biết đấy, thiên thần có thể tồn tại.
Bạn phải chọn cửa của chúng tôi,
Và tôi nghĩ rằng ngay giờ đây, đa vũ trụ là một sự ván cược tốt.
Tôi nghĩ có một khả năng tốt là đa vũ trụ có tồn tại
Và phải hàng trăm năm kể từ giờ
Con người có thể mới bị thuyết phục nó là thật
Greene: Vậy thì ý tưởng này xuất phát từ đâu,
Và đâu là bằng chứng cho nó?
Một vài khám phá bất ngờ đã chỉ ra rằng
Chúng ta thực sự có thể là một phần của đa vũ trụ.
Khám phá đầu tiên
liên quan tới những học thuyết cơ bản đã được công nhận
Về nguồn gốc của vũ trụ: Vụ Nổ Lớn
Theo như học thuyết này,
Vũ trụ của chúng ta đã xuất hiện từ khoảng 14 tỉ năm trước
Trong một vụ nổ cực kỳ khủng khiếp.
Sau hàng tỉ năm, vũ trụ nguội dần và bắt đầu kết lại
Dần hình thành nên các vì sao, các hành tinh và các thiên hà.
Như là một điều tất yếu sau vụ nổ,
Giờ đây vũ trụ vẫn đang mở rộng.
Nhưng nếu bạn có thể đi ngược lại lịch sử của vũ trụ chúng ta,
Tới tận khi nó mới bắt đầu,
Bạn sẽ thấy rằng học thuyết về Vụ Nổ Lớn chẳng cho ta biết điều gì
Về thứ gì đã ném tất cả mọi thứ ra ngoài
Khi bắt đầu.
Guth: Nó được gọi là học thuyết Big Bang,
Nhưng thứ này thực sự không hề nhắc tới điều gì
Liên quan tới vụ nổ.
Nó không nói tới cái gì đã nổ,
Tại sao nó nổ, hoặc điều gì xảy ra trước khi nó nổ.
Greene: Vậy thì đâu là năng lượng dẫn tới vụ nổ này?
Lực nào đã có thể khiến mọi thứ tách rời nhau?
Câu hỏi để tìm ra điều đó giúp đưa các nhà khoa học
Đối mặt Với đa vũ trụ.
Một nhà vật lý mà công trình của ông
đã tình cờ giúp thành lập một tổ chức
Cho ý tưởng về đa vũ trụ, đó chính là Alan Guth.
Giờ ông đang là giáo sư tại MIT.
Nhưng quay lại năm 1979, Guth và đồng sự ở trường đại học, Henry Tye,
Cùng đang theo đuổi một ý tưởng mới về cách các nguyên tử hình thành
Trong thuở sơ khai của vũ trụ.
Guth: Henry đã gợi ý cho tôi rằng chúng tôi nên chăng quan sát
Xem quá trình mới mà chúng tôi đang nghĩ tới này
Liệu có thể đẩy nhanh tốc độ mở rộng của vũ trụ.
Greene: Guth và Tye vẫn chưa bắt đầu tìm hiểu
Tốc độ mở rộng của vũ trụ
Trong thời điểm ngay sau khi kết thúc Vụ Nổ Lớn.
Nhưng câu hỏi của Henry
Khiến Guth xem xét lại quá trình tính toán của họ một lần nữa.
Guth: Tôi thức khá muộn đêm đó
Và xem hết các tính toán một cách cực kỳ cẩn thận
Cố gắng đảm bảo mọi thứ đều chính xác.
Greene: Khi màn đêm buông xuống,
Guth đã khám phá ra thứ gì đó khác biệt trong công thức
mô tả quá trình hình thành nguyên tử
Trong thuở sơ khai của vũ trụ.
Guth: Tôi đi tới một kết luận gây chấn động
Rằng những học thuyết mới về nguyên tử
Có một ảnh hưởng cực kỳ lớn
Tới tốc độ mở rộng của vũ trụ
Chính các quá trình mà tôi và Henry đã nói tới
Có thể đưa vũ trụ
Vào một kỷ nguyên mà tốc độ mở rộng tăng nhanh một cách không tưởng theo hàm mũ.
Greene: thứ mà Guth tìm thấy trong tính toán
Chính là bằng chứng về thời tiết cực kỳ khắc nghiệt
Trong thuở sơ khai của vũ trụ, trọng lực có thể tác dụng ngược lại.
Thay vì kéo mọi thứ lại với nhau,
Thứ “trọng lực đẩy” này có thể đẩy mọi thứ xung quanh nó
Dẫn tới một vụ nổ khủng khiếp
Guth: Tôi ngay lập tức cảm thấy cực kỳ phấn khích về nó
Và viết vội tính toán vào cuốn sổ tay của tôi,
Và khi kết thúc tôi đã viết thêm “phát hiện vĩ đại”
Kèm theo hai ô nhỏ quanh nó,
Bởi vì tôi nhận ra rằng nếu nó đúng,
Nó có thể sẽ trở nên cực kỳ quan trọng.
Greene: Bằng việc khám phá ra “trọng lực đẩy” này
Alan Guth đã ngẫu nhiên khơi ra chút ánh sáng
Về sự bắt đầu của Vụ Nổ Lớn.
Được mô tả một bằng toán học, lực này cực kỳ mạnh,
Nó có thể lấy một phần nhỏ chỉ như một phân tử của không gian
Và thổi phồng nó lên kích cỡ của ngân hà
Trong chưa đầy một tỉ của một tỉ của một tỉ phần của
một cái nháy mắt.
Sau khi xảy ra vụ nổ ngắn đáng sợ này,
Vũ trụ sẽ tiếp tục mở rộng chậm hơn nhiều và nguội đi,
Cho phép các vì sao và các thiên hà hình thành,
Giống như họ đã làm với học thuyết Big Bang
Guth gọi vụ nổ ngắn của sự mở rộng này là “quá trình lạm phát”,
Và ông tin rằng nó đã giải thích
Điều gì khiến vũ trụ mở rộng trong giai đoạn đầu tiên.
Trọng lực đẩy cực mạnh của quá trình lạm phát
Chính là thứ đã “nổ” trong Vụ Nổ Lớn.
Nhưng mặc dù đã đạt được một bước ngoặt quan trọng
Alan Guth thậm chí còn quan tâm nhiều hơn tới nó.
Tôi không biết công việc tôi có thể làm là gì.
Tôi thực sự đang tìm kiếm một công việc lâu dài.
Viễn cảnh vũ trụ bùng nổ có vẻ rất hấp dẫn.
Guth: Vì thế tôi đã quyết định thực sự tham gia một chuyến đi tương đối dài,
Thuyết trình về nó.
Weinberg: Ý tưởng này đột nhiên xuất hiện.
Albrecht: Nói về quá trình lạm phát cho rất nhiều người
ở mọi lĩnh vực của vật lý.
Weinberg: Rất nhiều nhà lý luận về học thuyết về vật lý thiên thể,
Bao gồm cả tôi, đã rất phấn khích.
Albrecht: Lúc đó thật sự là rất rất tuyệt.
Weinberg: Nếu bạn thực sự có một ý tưởng tốt
giúp mọi người phát triển lĩnh vực này,
Thì mọi người sẽ tập trung lắng nghe.
Guth: một cảm giác thật tuyệt
Khi mà đột nhiên tôi vượt qua được khoảng cách
Từ một tiến sĩ nghiên cứu vô danh
Thành một trong những người chơi chính
Và thật khó để cảm thụ hết được nó, nhưng chắc chắn là nó rất tuyệt.
Greene: một lí do khiến quá trình lạm phát trở nên hấp dẫn
Đó là nó được tạo ra bởi những tiên đoán
Có thể kiểm nghiệm thông qua quan sát.
Các nhà khoa học nhận ra rằng nếu học thuyết này đúng,
Bằng chứng cho nó sẽ phải được tìm thấy trong bầu trời đêm.
Tưởng tượng rằng chúng ta có thể làm tắt mặt trời
Và bỏ đi hết những vì sao.
Nếu mắt chúng ta có thể phát hiện
Phần còn lại của năng lượng vẫn còn ở đó,
Chúng ta sẽ thấy được hào quang ấm áp khắp nơi trong vũ trụ.
Đại dương bức xạ này được gọi là bức xạ vi sóng nền vũ trụ
Nó là phần nhiệt lượng cuối cùng còn lại từ Vụ Nổ Lớn
Học thuyết dự đoán rằng sự mở rộng mạnh mẽ này của không gian
Trong quá trình lạm phát có thể để lại dấu vết trong bức xạ này.
Những “mẫu vân tay” chỉ điểm này có thể hình thành nên một mẫu chính xác
Về sự dao động của nhiệt độ
Quanh điểm nóng hơn một chút và lạnh hơn một chút
Nhìn nó sẽ giống như thế này.
Nhưng nó phải mất chừng 10 năm
Trước khi công nghệ đủ nhạy
Để kiểm chứng điều dự đoán này.
Sau đó vào năm 1989,
NASA phóng vệ tinh thám hiểm không gian vũ trụ - Cosmic Background Explorer
Theo sau là vệ tinh thứ hai, WMAP, vào năm 2001
Giúp có thể kiểm chứng lại quá trình lạm phát.
Các dự án này đã đo được lượng bức xạ
Với sự chính xác cao và một kết quả làm chấn động.
Sự biến thiên nhiệt độ tìm thấy trong vũ trụ
Gần như trùng khớp
Với dự đoán về quá trình lạm phát.
Nó chỉ là một giả thuyết, tính toán trên giấy,
Cho tới khi nó đưa ra những tiên đoán đã được khẳng định.
WMAP đã tìm ra những gì toán học đã dự đoán về quá trình lạm phát.
Điều này thực sự cực kỳ thuyết phục.
Vì thế quá trình lạm phát cũng đã có một tỉ lệ thất bại.
Nó đã đưa ra những dự đoán, khi dữ liệu xuất hiện,
Và quá trình lạm phát đã vượt qua với màu sắc bay lượn.
Greene: công trình của Guth về quá trình lạm phát, cùng với các nhà vật lý khác,
Đã đánh dấu một cột mốc
Tiến tới cội nguồn của vũ trụ.
Trong quá trình đó, nó mở rộng…
Greene: nhưng sớm thôi, hai nhà vật lý người Nga sẽ tìm ra
Biểu thức của quá trình lạm phát nắm giữ một bí mật chấn động:
Vũ trụ của chúng ta không phải là duy nhất.
Một trong những nhà vật lý đó là Andrei Linde,
Người đã có những đóng góp chủ chốt
Vào học thuyết của quá trình lạm phát.
Người còn lại là Alex Vilenkin,
Người đã từng tham gia lắng nghe bài nói của Alan Guth
Trong chuyến đi của mình.
Alex Vilenkin: bài nói của ông ấy thật tuyệt.
Tôi chưa gặp ông ấy lần nào trước đó,
Nhưng những gì tôi nghe được còn hơn cả sự mong đợi
Chỉ bằng một cú thôi, quá trình lạm phát đã giải thích rõ ràng
Nhiều đặc điểm của Vụ Nổ Lớn
Và khá là ấn tượng.
…tại sao vũ trụ lại giống như nó bây giờ.
Vilenkin: vì thế tôi đã về nhà trong tâm trạng bị xúc động mạnh.
Greene: Alex Vilenkin xúc động tới mức cả tháng sau đó,
Ông vẫn không ngừng nói về quá trình lạm phát.
Vilenkin: thông thường tôi hay suy nghĩ về nó ngay cả khi đang tắm,
Thời gian mà tôi cố gắng kéo dài.
Greene: càng suy nghĩ về quá trình lạm phát,
Ông càng băn khoăn tại sao nó lại dừng lại.
Tại sao một khu vực trong không gian lại dừng quá trình lạm phát?
Chính xác thì điều gì đã xảy ra tại thời điểm quá trình lạm phát kết thúc?
Vilenkin: giống như tôi đã suy nghĩ, có vẻ như thời điểm kết thúc quá trình lạm phát
Không phải xảy ra ở bất cứ đâu ngay lập tức.
Greene: Vilenkin bất chợt nhận ra
Rằng nếu quá trình lạm phát không kết thúc ngay lập tức ở bất cứ đâu,
Thì sẽ luôn có một phần nào đó của không gian
Mà ở đó nó vẫn diễn ra.
Vilenkin: vì thế trong bức tranh này,
Vụ Nổ Lớn không phải sự kiện duy nhất diễn ra.
Có rất nhiều vụ nổ khác diễn ra trước chúng ta,
Và sẽ còn có vô số vụ nổ khác
Xảy ra trong tương lai.
Greene:nó là một bức ảnh mới nổi bật và vượt ngoài dự đoán
Mà trong đó sự thổi phồng sẽ dừng lại ở một số nơi,
Nhưng luôn luôn tiếp tục diễn ra ở nơi nào đó.
Những vụ nổ lớn mới vẫn luôn xảy ra
Và các vũ trụ mới luôn được sinh ra,
Dần tạo ra một đa vũ trụ đang mở rộng từ bên trong.
Đặc biệt hơn là Linde và Vilenkin
Đã đưa ra ý tưởng rằng quá trình lạm phát không bao giờ kết thúc,
Rằng quá trình thổi bong bóng này
Có thể lặp lại và lặp lại tiếp,
Cho ra đời các vũ trụ nối tiếp nhau.
Vậy đây có phải là một cuộc cách mạng trong khoa học
Hay đây chỉ là một học thuyết đầy lỗ hổng?
Ý tưởng được biết đến với cái tên “lạm phát mãi mãi,”
Và bạn có thể hình dung ra nó giống như thế này.
Tưởng tưởng một khối phomat là toàn bộ không gian
Trước khi hình thành các ngôi sao các thiên hà
Giờ, theo như thuyết lạm phát,
Không gian được lấp đầy một cách thống nhất với một lượng lớn năng lượng
Và lượng năng lượng đó khiến không gian mở rộng với một tốc độ khủng khiếp.
Khi làm như vậy, đây và kia nguồn năng lượng bị ngắt,
Giống như sự lóe sáng của tĩnh điện.
Nhưng nó giống như tĩnh điện trên phạm vi vũ trụ,
Và khi nó ngừng lại....
(vụ nổ)
..toàn bộ năng lượng nhanh chóng biến thành vật chất
Trong dạng các hạt nhỏ xíu.
Quá trình này là sự hình thành của vũ trụ mới,
Thứ mà chúng ta trước đây thường gọi là “Vụ Nổ Lớn”.
Bên trong những vũ trụ mới đó,
Giống như trong những chiếc lỗ của phomat,
Không gian tiếp tục mở rộng nhưng chậm hơn rất nhiều.
Và đôi khi, các thiên hà, các vì sao và các hành tinh có hình dạng,
Gần giống như chúng ta thấy trong vũ trụ của chúng ta ngày nay.
Trong lúc ấy, bên ngoài những vũ trụ mới này,
Phần còn lại của không gian vẫn chứa đầy năng lượng chưa được ngắt
Và vẫn mở rộng với một tốc độ khủng khiếp.
Và càng nhiều không gian được mở rộng
Nghĩa là càng nhiều nơi năng lượng có thể bị ngắt
Và trở thành các Vụ Nổ Lớn, từ đó tạo ra nhiều vũ trụ mới hơn.
Và điều đó có nghĩa là quá trình này có thể sẽ xảy ra mãi mãi.
Nói cách khác, khi nói tới lạm phát mãi mãi,
Miếng phomat này gần giống với phomat Thụy Sỹ hơn
Trong nó các vũ trụ mới hình thành không ngừng, tạo ra nhiều vũ trụ
Đa vũ trụ – một khám phá vĩ đại
Của sự lạm phát mãi mãi.
Nhưng, như những gì Alex Vilenkin sớm học được,
Một điều sẽ không dễ dàng được chấp nhận.
Vilenkin: tôi nghĩ tô iđã nhận ra một vài điều quan trọng
Về vũ trụ,
Và tôi đã muốn chia sẻ nó với các đồng sự vật lý của mình,
Và người đầu tiên, chắc chắn phải là Alan Guth.
Giờ chúng ta điều biết rằng sự dao động lượng tử trong trường vô hướng
Là khác nhau ở các khu vực khác nhau trong không gian.
Vilenkin: tôi nghĩ ông ấy sẽ rất vui khi nghe thấy điều này.
Như là một kết quả tất yếu ở một vài khu vực…
Nhưng cuộc chạm trán này không đúng như mong đợi.
…quá trình lạm phát sẽ tồn tại lâu hơn ở các nơi khác.
Sự trì hoãn của quá trình lạm phát…
Vilenkin: giống như tôi đã trình bày cho ông ấy về bức tranh mới của vũ trụ
Những khu vực đang thổi phồng và cứ thế
(lấy giọng)
…đang mở rộng ra.
Vilenkin: tôi nhận ra rằng Alan đang bắt đầu
...buồn ngủ.
(ngáy)
Vilenkin: thực sự thì tất nhiên là tôi không vui chút nào,
Vì thế tôi nghĩ là tôi thực sự nên đi.
Greene: một vấn đề với định nghĩa về một đa vũ trụ
Là có vẻ như không có cách nào để phát hiện ra được nó cả.
Không chỉ có từng vũ trụ đang mở rộng,
Mà cả khoảng không giữa chúng
Điều này có nghĩa là không có gì, kể cả ánh sáng,
Có thể đi từ bất kỳ vũ trụ nào khác để tới được chúng ta.
Vilenkin: các nhà vật lý khác đưa ra phản hồi không tích cực lắm
Với ý tưởng về lạm phát mãi mãi.
Ngay khi tôi nói rằng tôi sẽ nói cho họ nghe
Về thứ gì đó vượt ra ngoài đường chân trời của chúng ta
Thì họ không thể nào tiếp thu được nguyên lý đó cả,
Hầu hết họ đều mất hết hứng thú ở đó.
Greene: Alex Vilenkin nghĩ rằng ông ấy đang nghiên cứu thứ gì đó lớn lao.
Nhưng những người khác thì hoài nghi điều đó
Vì thế Vilenkin bất đắc dĩ phải cố gắng
Kéo công trình về lạm phát mãi mãi ra khỏi tâm trí
Albrecht: ai muốn nói về một vũ trụ
Mà không bao giờ bạn có thể thấy được?
Đa vũ trụ không thể đưa ra lời dự đoán, không thể kiểm tra.
Bạn có thể đưa ra trường hợp rằng nó không phải là khoa học.
Làm sao bạn có thể tự tin về nó
Khi mà bạn không thể nhìn thấy các phần khác của đa vũ trụ?
Chúng ta chỉ có thể nhìn thấy một mảnh nhỏ của chúng ta,
Đám mây nhỏ đang mở rộng của các thiên hà.
Làm sao chúng ta có thể biết được?
Bạn không thể chứng minh sự tồn tại của đa vũ trụ.
Nó không sai.
Bạn không thể chứng minh nó không tồn tại.
Thì tại sao bạn lại phải tin nó?
Greene: Alex Vilenkin cố gắng để không nghĩ về đa vũ trụ.
Chẳng có một bằng chứng nào đủ mạnh để củng cố nó,
Ý tưởng có vẻ như đã đi vào ngõ cụt
Vilenkin: rất nhiều người nghĩ rằng nó chỉ đơn giản là không phải khoa học
Để nói về thứ bạn không thể nào nhìn thấy
Vì thế tôi không thể trở lại vấn đề đó trong gần 10 năm.
Greene: cùng lúc đó, một đồng sự tại trường đại học Russian của Vilenkin, Andrei Linde
Vẫn nuôi ngọn lửa hy vọng.
Ông đã tự mình đưa ra
Với một phiên bản của riêng ông về lạm phát mãi mãi,
Nhưng không giống Vilenkin, ông không bị ngăn cản.
Andei Linde: có lẽ do tôi hơi ngỗ ngược hơn một tí
Khi tôi có ý tưởng về đa vũ trụ này,
Tôi đã hiểu rằng nó có thể là thứ quan trọng nhất
Mà tôi làm trong đời.
Và nếu ai đó không muốn nghe nó,
Thì đó là vấn đề của họ.
Greene: Linde đã công bố hơn cả tá bài báo,
Nhưng công trình của ông đã vấp phải một sự tiếp nhận hờ hững ở mọi nơi.
Có vẻ như không ai muốn nghe ý tưởng về đa vũ trụ.
Nếu biểu thức của sự lạm phát mãi mãi
Là đầu mối duy nhất hướng tới đa vũ trụ
Thì đó là nơi câu chuyện có thể sẽ kết thúc.
Nhưng ý tưởng về đa vũ trụ đã có được một vài sự ủng hộ không ngờ tới
Từ hai lĩnh vực không hề liên quan gì tới khoa học.
Một thứ là ý tưởng được gọi là học thuyết dây,
Đưa ra nhằm giải thích cách mà vũ trụ hoạt động
ở phạm vi nhỏ nhất.
Thứ còn lại là một khám phá gây sửng sốt
Được các nhà thiên văn khám phá ra trong vũ trụ
Trên phạm vi lớn nhất,
Một khám phá đã phơi bày toàn bộ bí ẩn
Nếu chỉ có một vũ trụ.
Nhưng nếu chúng ta là một phần của một đa vũ trụ
Nó là cả một trò chơi bóng mới.
Nó liên quan tới sự mở rộng của vũ trụ,
Và nó dễ dàng để giải thích khi sử dụng một quả bóng chày.
Giờ, nếu tôi tung quả bóng này lên không khí,
Chúng ta đều biết điều gì sẽ xảy ra.
Khi nó bay lên, nó chậm dần do trọng lực.
Giờ ,các nhà du hành biết rằng vũ trụ đang mở rộng,
Và họ giả thiết rằng sự mở rộng sẽ chậm lại
Bởi vì trọng lực kéo của các vì sao và thiên hà,
Giống như quả bóng chậm dần
Vì trọng lực kéo của Trái Đất.
Nhưng khi họ thực sự làm phép đo,
Họ đã tìm thấy những thứ kinh ngạc
Những thứ làm chấn động nền tảng của vật lý
Họ tìm ra rằng sự mở rộng không hề chậm lại.
Nó đang tăng tốc.
Nó giống như khi tôi ném quả bóng chày này…
…thay vì bay chậm lại, nó lại bay nhanh hơn.
Giờ, nếu bạn nhìn thấy một quả bóng làm được như thế,
Bạn sẽ giả sử rằng có những lực vô hình nào đó
Chống lại trọng lực, đang đẩy quả bóng,
Khiến nó bay đi nhanh hơn.
Các nhà thiên văn dẫn tới cùng một kết luận về vũ trụ:
Có một loại năng lượng nào đó trong không gian
Đang đẩy toàn bộ các thiên hà ra xa,
Khiến việc mở rộng tăng tốc lên.
Bởi vì chúng ta không nhìn thấy năng lượng đó,
Các nhà thiên văn gọi nó là “năng lượng tối”
Nó là một trong những thí nghiệm quan trọng nhất
Từng được thực hiện trong lịch sử khoa học.
Nó khiến hầu hết mọi người đều hoàn toàn bất ngờ.
Và vì thế ,chúng tôi vẫn tiếp tục cố gắng hết sức mình với nó.
Greene: khám phá ra năng lượng tối
Đang đẩy từng thiên hà trong vũ trụ của chúng ta
Ra xa nhau với một tốc độ ngày càng tăng
Là quá đủ bất ngờ rồi.
Nhưng còn bất ngờ hơn là sức mạnh của năng lượng tối đó.
Qua cả một thập kỷ, các nhà khoa học vẫn chưa thể giải thích
Tại sao một lượng năng lượng kì lạ như vậy lại tồn tại trong không gian.
Nhưng bí ẩn đó có vẻ dễ giải quyết hơn
Nếu chúng ta là một phần của đa vũ trụ rộng lớn hơn.
Giờ đây, ý tưởng rằng không gian
ẩn chứa mọi loại năng lượng nghe thật kì lạ
Nhưng học thuyết của chúng ta về những thứ nhỏ bé như phân tử và nguyên tử
Học thuyết mang tên cơ học lượng tử,
Cho chúng ta biết rằng có rất nhiều hoạt động
Trong vương quốc có kích cỡ vi mô,
Hoạt động có thể dẫn tới năng lượng cho không gian
Và theo như toán học,
Lượng năng lượng được sinh ra bởi hoạt động vi mô đó
Là vô cùng khổng lồ.
Vấn đề là, khi các nhà thiên văn đo được lượng năng lượng
Thực sự có ở đó,
Lượng năng lượng cần thiết để ép các thiên hà rời xa nhau
Với tốc độ tăng dần như đã quan sát được,
Thì họ có được con số giống như đây:
Một dấu thập phân theo sau bởi 122 số 0, sau đó là số 1.
Một lượng siêu nhỏ, gần như bằng 0,
Và chẳng giống một chút nào như trong lý thuyết đã dự đoán.
Trên thực tế, nó là hàng triệu triệu và triệu triệu
Và triệu triệu và triệu triệu lần nhỏ hơn,
Một sai khác khổng lồ.
Chúng ta đã thử mọi thứ
Để giải thích tại sao năng lượng tối lại nhỏ như thế.
Chúng ta đã làm mọi cách và tất cả đều thất bại.
Vô vọng!
Tôi đã từng gọi nó là thất bại thảm hại nhất
Của một sự ước lượng về độ lớn
Trong lịch sử khoa học.
Liệu nó có ảnh hưởng tới chúng ta?
Chắc chắn rồi.
Nhận ra rằng lượng năng lượng trong không gian
Nhỏ hơn nhiều trong lý thuyết đã dự đoán
Không phải chỉ là một vấn đề mang tính học thuật.
Độ chính xác của trọng lực đẩy đó, thực thì
Nó có một mối liên quan rất lớn tới tất cả chúng ta.
Lấy ví dụ,
Nếu tôi tăng cường độ lớn của năng lượng tối
Thêm một chút nữa bằng cách xóa bỏ bốn hoặc năm số 0,
Tôi vẫn có một số rất nhỏ,
Nhưng vũ trụ sẽ thay đổi tới tận gốc rễ.
Đó là bởi vì chỉ cần năng lượng tối mạnh hơn một chút thôi
Có thể đẩy mọi thứ ra xa nhau cực kỳ nhanh
Tới mức các vì sao, hành tinh và cả thiên hà
Sẽ không bao giờ hình thành được.
Và đơn giản là chúng ta sẽ không bao giờ tồn tại.
Như chúng ta bây giờ.
Vậy thì, tại sao lượng năng lượng tối
Ít hơn rất nhiều so với dự đoán trong lý thuyết của chúng ta
Và cũng chỉ vừa đủ để cho phép hình thành nên
Các thiên hà, vì sao, hành tinh và sự sống?
Đơn giản là ta không biết.
Sự sai khác giữa dự đoán trên lý thuyết
Về năng lượng tối và những gì các nhà thiên văn đã quan sát được
Là một trong những bí ẩn lớn nhất mà khoa học ngày nay phải đối mặt.
Nhưng hãy xem:
Nếu chúng ta thực sự sống trong một đa vũ trụ, vậy thì năng lượng tối bí ẩn
Có thể sẽ không hề bí ẩn chút nào.
Trong thực tế, nếu chúng ta là một phần của một đa vũ trụ,
Giá trị của năng lượng tối mà chúng ta đo được
Có thể sẽ hoàn toàn có ý nghĩa.
Chào.
Chỗ đặt trước cho Greene.
Để xem đa vũ trụ giải quyết vấn đề năng lượng tối như thế nào,
Tưởng tượng bạn đang đặt phòng khách sạn
Và bạn nhận được số phòng như vậy:
Mười triệu và một.
Hừm.
Cám ơn.
Tận hưởng kỳ nghỉ của bạn nhé.
Mười triệu và một
Có vẻ như là số phòng khá kỳ quặc,
Và khi nhận được số phòng như thế chắc chắn là sẽ bất ngờ
Giống như giá trị năng lượng tối trong vũ trụ của chúng ta
Là một con số khiến các nhà khoa học sửng sốt.
Nhưng đây là vấn đề:
Nếu khách sạn này có một số lượng lớn phòng…
Có thể là hàng tỉ tỉ,
Thì nhận được số phòng là mười triệu và một
Cũng không có gì là bất ngờ.
Nếu một khác sạn lớn như thế, bạn sẽ hy vọng tìm được một căn phòng với số như thế.
Tương tự, nếu chúng ta là một phần của một vũ trụ đa chiều
Với một lượng lớn các vũ trụ,
Chúng đều có các giá trị năng lượng tối khác nhau,
Thì bạn sẽ hy vọng là tìm được một cái
Với giá trị nhỏ như những gì chúng ta đo được.
Nếu bạn coi mỗi phòng là một vũ trụ,
Thì mỗi vũ trụ có một giá trị khác nhau
Cho năng lượng tối,
Và hầu hết các vũ trụ đó sẽ không dễ dàng
Tồn tại sự sống như chúng ta biết.
Lí do là giá trị của năng lượng tối không hề cho phép
Sự hình thành của các thiên hà, vì sao, và hành tinh.
Các vũ trụ có ít năng lượng tối hơn của chúng ta
Sẽ bị tự hủy.
Và vũ trụ có năng lượng tối lớn hơn chúng ta nhiều
Sẽ mở rộng nhanh tới mức vật chất không hề có cơ hội
Để kết tụ lại thành một đám, và hình thành nên các vì sao và các hành tinh.
Vì thế, tất nhiên là chúng ta sẽ thấy chính mình trong một vũ trụ
Nơi mà giá trị của năng lượng tối thích hợp cho sự sống.
Nếu không thì chúng ta sẽ không ở đây để nói về nó.
Nếu chúng ta là một phần của một đa vũ trụ,
Thì bí ẩn về năng lượng tối sẽ không còn là bí ẩn nữa
Nhưng vẫn còn thiếu một mảnh nữa của câu đố.
Làm sao chúng ta biết liệu có đủ sự đa dạng bên trong đa vũ trụ hay không
Vì thế mỗi giá trị của năng lượng tối,
Kể cả giá trị khác lạ mà chúng ta quan sát được trong vũ trụ của mình
Có thể tìm thấy ở đâu nữa?
Câu trả lời có thể nằm ở
Một lĩnh vực khác hoàn toàn của vật lý.
Tôi đang nói tới một học thuyết làm chấn động
Xuất phát từ việc thám hiểm vũ trụ
Trên phạm vi nhỏ nhất.
Chúng ta biết rằng bên trong nguyên tử là các vật chất thậm chí còn nhỏ hơn,
Proton và neutron,
Thứ được tạo ra bởi các phần tử còn nhỏ hơn gọi là hạt quark.
Nhưng các nhà vật lý nhận ra rằng
Đây chưa phải là ranh giới cuối cùng.
Những phần tử nhỏ bên trong nguyên tử
Có thể thực sự được tạo ra bởi thứ gì đó nhỏ hơn nữa
Sợi mảnh dao động rất nhỏ hoặc sự lặp lại của năng lượng được gọi là các dây.
Những ý tưởng này được gọi là lý thuyết dây,
Nó nói rằng mọi thứ tồn tại
Đều được tạo bởi một loại thành phần.
Và giống như một dây đơn trên đàn xelo
Có thể sinh ra nhiều nốt khác nhau dựa vào cách dao động của nó,
Dây có thể có các đặc tính khác nhau
Phụ thuộc vào cách nó dao động,
Tạo ra rất nhiều loại nguyên tử.
Từ lý thuyết này xuất hiện một điều đơn giản mà thanh nhã nhưng rất hứa hẹn:
Một biểu thức tổng quát duy nhất có thể giải thích toàn bộ những gì chúng ta nhìn thấy
Trong thế giới xung quanh ta.
Susskind: lý thuyết dây có thể rất hoàn mỹ, có thể rất thanh nhã,
Và tính toán từ một học thuyết rất đơn giản đó
Sẽ sinh ra thế giới giống như ta đang thấy.
Greene: nhưng để lý thuyết hoàn mỹ này đúng, thì phải có một mẹo.
Tính toán của lý thuyết dây
Cần thứ gì đó không tuân theo những giác quan thông thường,
Một đặc điểm có thể mở ra cánh cửa tới đa vũ trụ
Một chiều khác của không gian.
Chúng ta đều quen với không gian 3 chiều:
Độ cao, rộng và sâu.
Nhưng tính toán của lý thuyết dây
Nói rằng không chỉ có các chiều.
các công trình toán học chỉ đúng khi các dây chuyển động và dao động,
Không chỉ theo ba chiều mà chúng ta thấy,
Nhưng trong số đó và, có thể nói là, còn sáu chiều nữa
Tổng cộng có 9 chiều không gian.
Vì thế nếu lý thuyết dây là đúng,
Thì những chiều còn lại đâu,
Và tại sao chúng ta lại không thấy chúng?
Nghĩ tới những sợi cáp dùng trong đèn giao thông.
Nhìn từ xa, nó trông giống như một đường thẳng, một chiều.
Nhưng nếu bạn chia nhỏ nó ra, cỡ một con kiến,
Bạn sẽ tìm thấy một chiều khác,
Một chiều hình tròn bọc quanh sợi cáp.
Và lý thuyết dây nói rằng nếu bạn có thể chia nhỏ
Xuống cỡ nhỏ hơn hàng tỉ lần con kiến đó,
Chúng ta sẽ tìm thấy các chiều khác như thế này
Đã được bao bọc khắp mọi nơi trong không gian
Susskind: tại mọi điểm trong không gian,
Đều có các chiều không gian khác
Xoắn lại thành một nút rất nhỏ
Mà bạn không thể nhìn thấy chúng vì chúng quá nhỏ.
Greene: và hình dạng của những chiều khác đó
Quyết định những đặc trưng cơ bản của vũ trụ chúng ta.
Như cách các luồng không khí
Di chuyển qua một nhạc cụ giống như tù và của Pháp
Có những bộ rung
Quyết định hình dạng của nhạc cụ,
Hình dạng của các chiều không gian khác
Quyết định cách những dây nhỏ dao động.
Những mẫu rung đó quyết định đặc tính của nguyên tử
Vì thế toàn bộ đặc tính nền tảng của vũ trụ chúng ta
Có thể được quyết định bởi hình dạng các chiều không gian khác.
Susskind: cách mà các chiều không gian khác được đặt cạnh nhau
Khá giống với cách bố trí DNA trong vũ trụ.
Nó quyết định cách mà vũ trụ sẽ hành xử,
Theo một cách đúng y như
Cách mà DNA quyết định hình dáng của động vật.
Greene: vấn đề là, càng tìm hiểu về thuyết dây
Họ càng tìm được nhiều cách mà các chiều khác
Có thể bị xoắn lại.
Và toán học không có đầu mối nào
Để biết hình dạng nào là chính xác
Tương ứng với vũ trụ của chúng ta.
Shamit Kachru: tôi nghĩ điều được đồng tình bây giờ
Chính là con số đó có vẻ quá lớn.
Có những bài báo đã công bố
Đưa ra gọi ý từ khoảng 10 tới 500
Đó là số 10 đi theo sau là 500 số 0
các hình dạng khác nhau.
Greene: mười tới 500 hình dạng khác nhau
Cho các chiều không gian khác, với xác suất xuất hiện là như nhau
Nó có vẻ như thật lố bịch.
Đặc biệt là đối với một lý thuyết
Chỉ hướng tới một biểu thức tổng quát duy nhất
Để mô tả vũ trụ của chúng ta.
Nhưng sau đó nó trở thành một vài lý thuyết dây
Mà có lẽ rằng có một cách khác
Để xem xét vấn đề này, và ở cách nhìn khác
Có thể thổi một hơi thở mới vào ý tưởng của đa vũ trụ
Mười tới 500 lý thuyết dây khác nhau.
Điều này nghe như một thảm họa.
Có lợi gì từ việc có một lý thuyết
Mà nó có từ 10 tới 500 cách giải quyết
Bạn chẳng thể tìm ra thứ gì ở đó cả
ồ, lý thuyết dây ở bên trái đó
Có gì đó không được vui lắm, có gì đó hơi thất vọng.
phản ứng cá nhân của tôi lúc về nó đó là, điều này thật tuyệt.
điều này thật ngoài sức tưởng tượng.
điều này chính xác là những gì mà các nhà vũ trụ học đang tìm kiếm:
một sự đa dạng khổng lồ về khả năng tồn tại.
đừng tỏ ra không vui vì nó.
điều này cho thấy rằng học thuyết dây đó
hoàn toàn khớp với vũ trụ học
Và với toàn bộ những ý tưởng thú vị về đa vũ trụ.”
Greene: biến một thứ có vẻ như là tồi tệ thành cực kỳ hiệu quả,
Một vài lý thuyết dây trở nên thuyết phục
Rằng các lời giải khác nhau của thuyết dây
Có thể là mô tả từng vũ trụ thật sự và khác biệt.
Nói cách khác, lý thuyết dây đã mô tả một đa vũ trụ
Và có rất nhiều loại khác nhau hoàn toàn trong nó.
Johnson: để khiến mọi người bất ngờ,
Lý thuyết dây thực sự khá sẵn sàng để mô tả
Con số khổng lồ của các cách giải khác nhau,
Mỗi cách tương ứng với một vũ trụ có thể đang ở đâu đó.
Và vì thế chúng ta vừa mới nắm được đa vũ trụ mà không mất gì cả.
Delia Schwartz-Perlov: xuất phát từ cả hai lý thuyết dây và quá trình lạm phát,
Bạn biết được các vũ trụ đó được sinh ra.
Những vũ trụ khác nhau đó đích thực là đều tự có
Những lượng khác nhau của năng lượng tối.
Greene: thực tế, theo như toán học, thì lượng năng lượng tối
Sẽ trải dài trên một khoảng lớn giá trị từ vũ trụ này tới vũ trụ khác
Một lượng kì lạ mà chúng ta vừa đo được Chắc chắn sẽ tăng lên.
Lý thuyết dây, dù không cần phải cố, đã giải quyết được vấn đề đó.
Greene:cuối cùng, cả thập kỷ sau Linde và Vilenkin
Đã đưa ra ý tưởng của họ về lạm phát mãi mãi,
Đa vũ trụ đã hồi sinh.
Mọi con đường của sự suy luận giờ đều hướng về
Cùng một kết luận:
lạm phát không ngừng, năng lượng tối và lý thuyết dây.
Giống như cách ba chân đỡ một chiếc kiềng,
Ba ý tưởng này được đặt cạnh nhau để củng cố sự tranh luận
Rằng chúng ta có thể đang sống trong một đa vũ trụ
Khi những hướng nghiên cứu khác nhau đều gặp ở cùng một ý tưởng,
Không có nghĩa là nó đúng,
Nhưng khi mọi nan hoa của bánh xe đều chỉ vào một ý,
Thì ý đó trở nên khá thuyết phục.
Ngày nay đa vũ trụ là một đề tài tranh cãi khá nóng.
Còn rất nhiều điều cốt yếu ẩn chứa.
David Grace sẽ nói với chúng ta rằng, “không, không, không.”
Greene: nhưng những người bảo vệ ý kiến về đa vũ trụ
Như Alex Vilenkin, Alan Guth và Andrei Linde
Giờ đã không còn cô độc.
Vilenkin: dòng nước có vẻ đang đổi chiều.
Giờ các ý tưởng đã được chấp nhận ở mức lớn hơn nhiều.
Thần đèn đã xuất hiện.
Bạn không thể đưa nó trở lại
Greene: vậy, nó sẽ như thế nào?
Nếu chúng ta có thể đi tới một vài vũ trụ khác,
Thì chúng ta sẽ thấy gì?
Một số sẽ cực kỳ khác với chúng ta,
Với những đặc tính không giống bất kỳ thứ gì ta từng thấy.
Trên thực tế, một vài vũ trụ trong đa vũ trụ
Sẽ có thể không có ánh sáng hay vật chất hoặc bất cứ thứ gì có thể nhận dạng được.
Và có lẽ sẽ có các vũ trụ khác với đặc điểm
Không giống với những thứ quen thuộc mà chúng ta biết,
Nhưng nơi nào cuộc sống mang hình dạng hoàn toàn khác,
Có lẽ giao tiếp theo cách mà chúng ta sẽ thấy hoàn toàn kỳ quặc.
Và toán học cho thấy rằng
Nếu chúng ta có khả năng tới thăm đủ các vũ trụ này,
Chúng ta cuối cùng có thể tìm ra thứ giống chúng ta,
Với một Ngân hà, một hệ mặt trời và một Trái Đất.
Loại trừ một vài khác biệt nhỏ.
ở nơi nào đó, có thể thiên thạch
Thứ đã làm loài khủng long tuyệt chủng 65 triệu năm trước đã không rơi trúng,
Và sự tiến hóa diễn ra theo chiều hướng hoàn toàn khác.
ở một nơi khác, có thể có một Trái Đất
Có con người giống chúng ta…
(chuông điện thoại kêu)
…nhưng có thể làm nhiều việc một lúc giỏi hơn chúng ta.
Nhưng còn có những thứ kì lạ hơn.
Nơi nào đó ở ngoài kia,
Chúng ta sẽ tìm thấy chính xác bản sao của mình trong vũ trụ của chúng ta
Với sự trùng lặp của mọi thứ và mọi người.
Làm sao có thể?
Làm sao có những bản sao y hệt của chúng ta
ở trong đa vũ trụ?
Để hiểu được, hãy lấy bộ bài này.
Nó có 52 quân bài khác nhau,
Và nếu tôi chia nó, mỗi người sẽ có những lá bài khác nhau.
Nhưng, sau nhiều vòng ,rất nhiều vòng,
Cuối cùng một vài bộ nào đó
Sẽ bắt đầu lặp lại.
Đó là bởi vì với 52 quân bài,
Có một con số giới hạn số cách các lá bài trên tay khác nhau mà bạn có thể có.
Vì thế nếu bạn chia bài vô số lần,
Thì việc lặp lại là không tránh khỏi.
Và trong đa vũ trụ, nguyên lí tương tự cũng được áp dụng.
Đó là bởi vì, theo quy luật tự nhiên
Các yếu tố cơ bản cấu thành nên vật chất, hay nguyên tử,
Giống cách mà ta thấy ở cỗ bài:
Trong bất kỳ khu vực nào của không gian, chúng chỉ có thể được sắp xếp
Theo một số cách khác nhau nhất định.
Vì nếu không gian là vô hạn,
Nếu có một số lượng vô hạn các vũ trụ,
Thì những cách sắp đặt đó sẽ buộc phải lặp lại.
Và vì mỗi chúng ta
Là một phần cá biệt của sự sắp xếp các hạt,
ở đâu đó sẽ có một bản sao của tôi và bạn
Và tất cả những người khác.
Điều này có thể gây chấn động.
Nó có thể mang ý nghĩa rằng ở một vũ trụ khác
Tôi là một ngôi sao nhạc rock và cuộc đời tôi sẽ tốt hơn nhiều.
Hoặc tệ hơn nhiều, còn dựa vào suy nghĩ của bạn về ngôi sao nhạc rock.
Nó nghĩa là toàn bộ những thứ mà tôi không bao giờ có thời gian để làm
Có thể sẽ được hoàn thành bởi một vài bản sao nào đó của tôi ở đâu đó.
Nhưng sự thực, thì tôi cảm thấy không vui nhiều hơn.
Bức ảnh này đã đánh cắp chúng ta khỏi sự độc nhất.
Nó là một kết thúc của những ý tưởng,
Và ý tưởng đó có vẻ như rất có tiềm lự.c
Greene: gần đây những nhà phê bình tranh luận
Đa vũ trụ là một cách giải thích có gì đó quá dễ dàng
Cho những gì chúng ta không hiểu,
Giống như giá trị siêu nhỏ của năng lượng tối trong vũ trụ của chúng ta
Và con số khổng lồ của những hình dạng có thể
Dành cho chiều không gian khác trong thuyết dây.
Steinhardt: vẫn đề của loại lí do đó
Là nó không hề giải thích
Tại sao năng lượng tối lại như vậy.
Nó chỉ nói rằng đó là một xác suất ngẫu nhiên.
Tôi không hài lòng với điều đó.
Bạn có thể áp dụng lí do này
Bất cứ khi nào bạn không tìm được lời giải thích nào tốt hơn.
Greene: nói cách khác, những người ủng hộ đa vũ trụ
Chỉ ra rằng đôi lúc có một lời giải thích rõ ràng hoặc sâu hơn
Đối với cách mọi thứ đơn giản là không tồn tại.
Lấy ví dụ, quỹ đạo Trái Đất quanh Mặt Trời.
Chúng ta phát hiện ra mình nằm cách một khoảng 150 triệu km,
Hoàn hảo cho sự sống.
Nếu chúng ta nằm gần Mặt trời hơn,
Hành tinh chúng ta sẽ quá nóng để cuộc sống như ta thấy tồn tại.
Còn nếu ta nằm quá xa Mặt trời
sẽ quá lạnh cho sự sống.
Vì thế, tại sao chúng ta lại nằm ở nơi ngọt ngào này?
ồ, bắt đầu từ cuối những năm 1500
Nhà thiên văn học nổi tiếng Johannes Kepler đã hỏi câu hỏi hết sức nhạy cảm đó,
Và ông đã bỏ ra hàng năm để cố gắng tìm ra một nguyên nhân vật lý,
Một vài quy luật của tự nhiên
Cho rằng Trái đất cần nằm cách 150 triệu km so với Mặt trời
Nhưng Kepler không thể tìm ra nó, bởi vì nó không tồn tại.
Đó không phải là quy luật vật lý nào bắt Trái đất phải
Nằm cách mặt trời 150 triệu km.
Nó đơn giản là một khả năng trong rất nhiều mà bạn mong muốn tìm thấy
trong vũ trụ mà chúng ta biết là có rất nhiều hệ mặt trời.
Susskind: bạn có thể nghĩ đó là một điều ngẫu nhiên kì lạ.
Nó không phải.
đơn giản là có rất nhiều hành tinh ở ngoài kia.
Greene: tương tự, một vài gợi ý một lời giải thích xác đáng
Cho rất nhiều nguyên lý cốt lõi của chúng ta
Sẽ trốn tránh chúng ta nếu chúng ta không xem xét khả năng
Rằng chúng ta sống trong một đa vũ trụ.
Guth: rõ ràng nếu chúng ta có một nguyên nhân vật lý tốt
Thì sẽ thật tốt và chúng ta sẽ hiểu được nó.
Chúng ta sẽ hạnh phúc hơn.
Chúng ta có thể phải sống với nó.
Không có nguyên lí nào xây dựng nên quy luật của tự nhiên
Nói rằng các nhà vật lý lý thuyết phải hạnh phúc.
Đó là một giả thuyết.
Nó là giả thuyết có khả năng nhất
Vì không ai có một giả thuyết nào khác
có ý nghĩa như vậy.
Greene: đa vũ trụ, đúng là một điều trêu ngươi người khác.
Nhưng không có bằng chứng thực nghiệm nào, liệu bạn nên tin nó?
Chúng ta không thể tin vào điều gì.
Cho đến khi có một quan sát hoặc một thí nghiệm kiểm chứng.
Nhưng thứ chúng ta đã tìm được trong suốt vài thế kỷ qua
Đó là toán học cung cấp dẫn chứng chắc chắn
Tới bản chất của sự vật
Mà chúng ta vẫn chưa thể nhìn thấy, quan sát được hay làm thí nghiệm với nó.
Toán học dự đoán những thứ như hố đen
Và các hạt hạ nguyên tử thực sự
Trước khi chúng ta quan sát thấy chúng rất lâu.
Và toán học gợi ý rằng
ở đâu đó có thể có các vũ trụ khác.
Điều này không có nghĩa là nó đúng nhưng thường nó dẫn bạn
Tới việc hiểu sâu hơn sự thật.
Nếu bạn chọn cách không tin nó, điều này hoàn toàn bình thường,
Bởi vì chúng tôi chưa cho bạn bất kỳ bằng chứng nào,
Và một trong những thứ tuyệt vời trong khoa học
Chính là nó cần bằng chứng, chứ không phải là tin hay không.
Greene: và giờ một vài nhà khoa học nghĩ rằng chúng ta có thể
Tìm ra bằng chứng đó.
Họ giả thuyết rằng nếu vũ trụ chúng ta và vũ trụ khác
Được sinh ra gần nhau,
Thì chúng có thể va chạm
Các va chạm đó có thể để lại dấu vết
ở dưới dạng một mẫu nhiệt độ bất thường
mà chúng ta có thể phát hiện trong bức xạ nền vũ trụ,
Nhiệt năng còn lại sau Vụ Nổ Lớn.
Dự đoán của tôi là có, nghĩa là trong 100 năm
Chúng ta sẽ biết cách này hay cách khác dù ý tưởng này có đúng hay sai.
Một trăm năm kể từ bây giờ
Đó có thể là một phần lịch sử dài.
Chúng ta không biết.
Nhưng nếu bạn chỉ làm việc với những thứ
Mà đã được thiết lập tốt từ trước,
Thì bạn sẽ không thể nào biết được cảm giác phấn khích mới tiếp đó.
Greene: nếu chúng tôi kiểm chứng đa vũ trụ, nó sẽ thay đổi cách nhìn của chúng ta
Nhiều như khi Copernicus đã làm 500 năm trước khi ông chứng minh
Trái đất không phải là trung tâm của vũ trụ.
Và một vài người có thể nói rằng nếu vũ trụ của chúng ta chỉ là một trong nhiều vũ trụ
Thì sự kế thừa từ trung tâm sẽ trở nên hoàn thiện.
Schwartz-perlov: dù gì, tôi nghĩ nó quan trọng hơn
Là chúng ta cảm thấy thật may mắn khi chúng ta có thể hiểu được vũ trụ.
Tôi nghĩ đó là chuyến đi lớn,
Và tôi nghĩ nó thực sự tốt cho vật lý
Khi chúng ta có được sức ép này.
Tôi không biết chúng ta sẽ kết thúc ở nơi nào.
Greene: vậy, tất cả những chuyện này là sao?
Liệu có vô số bản sao
Của bạn và tôi và mọi thứ tồn tại ngay bây giờ
Trong vô số các vũ trụ khác?
Nếu đa vũ trụ là một cuộc cách mạng Copernic kế tiếp
Chúng ta không biết, ít nhất là bây giờ.
Nhưng nếu ý tưởng chúng ta sống trong một đa vũ trụ được chứng minh là đúng,
Chúng ta có thể đang chứng kiến một trong những sự thay đổi tuyệt vời nhất
Và ấn tượng nhất
Đối với những hiểu biết về kết cấu của vũ trụ.
Phụ đề tiếng Việt: darknessangled Biên tập: Anhcos
Bạn đang xem PBS.